Hollandse Duinen
Nationaal Park Hollandse Duinen is het nieuwste nationale park van Nederland en officieel opgericht in april 2026. Het omvat de gehele kuststrook van bijna vijftig kilometer lang tussen Hoek van Holland en Hillegom en ligt daarmee volledig in de provincie Zuid-Holland.
Dit nationaal park is meer dan een beschermd natuurreservaat alleen. Het functioneert als een levend ecosysteem, waar ruimte is voor zowel zeldzame flora als voor duurzame landbouw en vitale waterwinning. Hoewel de naam anders doet vermoeden, omvat NP Hollandse Duinen meer dan alleen duingebied. Omdat het park op sommige plekken ruim acht kilometer breed is, herbergt het een enorme variëteit aan biotopen. Deze grenzen aan de dorpen en steden in de regio, zoals Den Haag, Leiden, Wassenaar, Lisse, Katwijk en Noordwijk.
Natuur in Nationaal Park Hollandse Duinen
Voor wie hier woont of op bezoek komt, ligt de natuur letterlijk aan de voordeur. Het behoud van dit unieke kustlandschap is een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij elke bewuste actie bijdraagt aan een gezonde toekomst voor mens en milieu.
Overnachtingstips
Prachtige overnachting in dit kasteel in de bossen van Wassenaar. Na een dag in het nationaal park schuif je aan voor een uitgebreid diner.
- Direct aan het Westduinpark.
- Wandel zo de duinen in.
- Heerlijk ontbijt inclusief.
- Laat je verrassen in welk hotel je slaapt!
- Kies voor 2 of 3 nachten.
- Vlak bij de prachtige duinen van Noordwijk.
Vakantiepark in de duinen, gelegen op slechts een half uur fietsen van AWD. Ook de Keukenhof en het Noordzeestrand zijn vlakbij.
Mooiste plekken Hollandse Duinen
Nationaal Park Hollandse Duinen verrast met een landschap dat voortdurend van karakter verandert. Wie door de kuststrook trekt, wandelt vanuit glooiende zandduinen zo de beschutting van dichte bossen in.
De hoogteverschillen in het duinlandschap maken plaats voor de rust van kleinschalige veenweiden, waar het waterrijke polderlandschap de boventoon voert. Er zijn ook prachtige historische landgoederen en groene parken te vinden in dit nationaal park.
Deze natuurlijke variatie zorgt voor een rijke verscheidenheid aan flora en fauna die zich op korte afstand van elkaar heeft ontwikkeld. We delen onze top 10 van mooiste natuurgebieden in Hollandse Duinen.
1. De Banken
Vlak bij de strandopgang De Beukel bij s-Gravenzande liggen De Banken. Deze vogelrijke waterplassen vormen een essentieel leefgebied voor de zandhagedis en de zeldzame rugstreeppad. Het hele jaar door kun je als vogelliefhebber hier je hart ophalen. Spot luidruchtige broedvogels in de lente en rustende smienten en slobeenden tijdens de wintermaanden.
De Banken zijn onderdeel van het Natura 2000 gebied Solleveld en Kapittelduinen. Tussen de open heide en plassen van het Solleveld vind je eikenbomen die opvallend dicht bij de zee groeien, een verschijnsel dat nergens anders in Nederland op deze schaal voorkomt. De aangrenzende Kapittelduinen vormen een ruig duinlandschap, waar zeldzame korstmossen en bloemrijke duingraslanden ongestoord kunnen gedijen in de zilte zeelucht.
2. De Zandmotor
Bij Ter Heijde ligt de Zandmotor, een door mensenhanden aangelegde zandbank. Het opgespoten schiereiland moet ervoor zorgen dat het stuk kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen weer natuurlijk aangroeit en beschermt tegelijkertijd tegen de stijgende zeespiegel.
In de lagune en de geul die in verbinding staat met de zee vinden talloze kustvogels een veilige rustplaats. Op het strand kun je op zoek naar fossielen uit de ijstijd. Aan de noordrand kun je de golfen al surfend trotseren.
3. Van Dixhoorndriehoek
Direct naast de levendige kust van Hoek van Holland ligt de Van Dixhoorndriehoek, waar jonge stuifduinen de vrije loop krijgen na afplagging van een deel van het gebied. Een ander deel is overwoekerd door duindoorn en hier gebied schieten karakteristieke planten zoals de blauwe zeedistel en zeewolfsmelk uit het droge zand omhoog.
In de natte duinvalleien bloeien zeldzame soorten zoals de parnassia, slanke gentiaan en de opvallende vleeskleurige orchis. Om deze kwetsbare vegetatie en de bijbehorende fauna te beschermen, zijn de lokale poelen recent uitgediept. Hierdoor vinden de rugstreeppad en diverse libellen ook tijdens warme periodes het essentiële leefgebied dat zij nodig hebben om te overleven.
4. Staelduinse Bos
In het Staelduinse Bos bij s-Gravenzande vind je eeuwenoude duinen, historische landgoedlanen en overwoekerde bunkers. Terwijl in het voorjaar de meidoorn bloeit en boshyacinten de bodem paars kleuren, transformeert het loofbos in de herfst tot een paradijs met ruim honderdtachtig soorten paddenstoelen.
Insecten en vogels profiteren van het bewuste beheer van dood hout. De manschappenverblijven van een Duits bunkerdorp herinneren aan een roerig verleden. Deze dienen tegenwoordig als een veilig winterverblijf voor vleermuizen, die hier in alle rust de koude maanden doorbrengen.
5. Westduinpark
Het Westduinpark is een groot en gevarieerd duingebied aan de rand van Den Haag, tussen Scheveningen en Kijkduin. Het landschap bestaat uit een afwisseling van jonge en oude duinen met open zandvlaktes, graslanden, struiken en stukken bos, afgewisseld met vochtige duinvalleien en hogere duintoppen. Verspreid door het gebied liggen ook bunkers uit de Tweede Wereldoorlog en grazen Schotse hooglanders, die bijdragen aan het open karakter van het terrein.
Het gebied is rijk aan wandel-, fiets- en ruiterpaden en vormt een belangrijke plek waar stad en kustnatuur in elkaar overlopen. In de directe omgeving ligt ook Wapendal, een kleiner en meer besloten oud duin met struikheide.
Leuke adresjes Den Haag
Bij Voordeeltuitjes boek je meer dan alleen een hotel. Arrangementen inclusief museumticket, fietshuur of diner.
De beste hotels en B&B's in Den Haag en omgeving. Vind de ideale slaapplek voor jouw citytrip.
6. Haagse Bos
Het Haagse Bos vormt letterlijk de groene toegang tot Den Haag. Het is een eeuwenoud bosgebied dat zich uitstrekt van het Malieveld tot Wassenaar. Dit historische bos is een van de oudste aaneengesloten bosgebieden van Nederland en speelt al eeuwen een rol in de ontwikkeling van de stad.
Dankzij de Acte van Redemptie bleef een groot deel behouden, waardoor oude bomenlanen en een rijke groenstructuur nog steeds het beeld bepalen. Midden in het gebied ligt ook Paleis Huis ten Bosch, dat het bos een bijzondere historische betekenis geeft.
In de aangrenzende Koekamp vind je een hertenkamp met edelherten en damherten. Er staan hier ook eeuwenoude bomen, zoals een zomereik van bijna driehonderd jaar, Hollandse linde uit 1880 en paardenkastanje uit 1870.
7. Meijendel
Meijendel is een uitgestrekt duingebied binnen Nationaal Park Hollandse Duinen waar bos, open duinen en natte valleien elkaar voortdurend afwisselen. Het landschap is opgebouwd uit kleine variaties in hoogte en begroeiing, waardoor je steeds door andere duinlandschappen loopt, van open zandvlaktes tot begroeide hellingen en stille bosranden.
Verspreid in het gebied liggen ook infiltratieplassen die belangrijk zijn voor de waterwinning en tegelijk een rustig decor vormen in het duinlandschap. Meijendel is rijk aan planten en dieren, met onder meer reeën, gallowayrunderen en konikpaarden die vrij rondtrekken in delen zoals Kijfhoek en Bierlap.
In elk seizoen heeft het gebied een ander karakter, van bloeiende meidoorns in het voorjaar tot paddenstoelen in de herfst en veel vogelactiviteit in de zomer, waardoor het telkens een andere beleving biedt.
8. Pan van Persijn
Pan van Persijn, in de volksmond beter bekend als het Panbos, is een toegankelijk wandel- en speelbos waar natuur en recreatie op een ontspannen manier samenkomen. Het gebied ligt in Katwijk en bestaat uit bosrijke paden, open grasvelden, vijvers met eenden en een hertenkamp. Hierdoor is het gebied aantrekkelijk voor zowel rustige wandelingen als speelmomenten met kinderen. De brede en verharde paden maken het bos bovendien goed begaanbaar voor mindervaliden.
Naast de recreatieve functie heeft het gebied ook een duidelijke natuurwaarde. In het bos groeien bijzondere soorten zoals wilde orchideeën en de zeldzame adderwortel, terwijl vogels als de buizerd en de ijsvogel er hun plek vinden. Tegelijk draagt het Panbos een rijke geschiedenis met zich mee, van een voormalig jachtgebied voor adellijke families tot sporen van de Atlantikwall die nog altijd in het landschap zichtbaar zijn.
9. Lentevreugd
Lentevreugd is een bijzonder natuurgebied aan de rand van Wassenaar, waar voormalige bollengrond is omgevormd tot een open en levendig landschap vol kwelgraslanden, sloten en poelen.
Het terrein vormt een overgang tussen duin en polder en bestaat uit afwisselende delen met zandige vegetatie, rietlanden en drassige zones met elzen en populieren. Door deze variatie ontstaan kleine landschapskamers waarin water, open veld en ruigere begroeiing elkaar afwisselen.
Het gebied staat bekend om zijn rijke natuur en grote diversiteit aan soorten. Meer dan honderd vogelsoorten zijn hier waargenomen, waaronder zeldzame soorten als de blauwborst, nachtegaal en regelmatig ook bijzondere doortrekkers.
In het gebied grazen Schotse hooglanders en konikpaarden, waardoor het landschap open blijft en ruimte biedt aan soorten die gebaat zijn bij voedselarme omstandigheden. Ook libellen, vlinders en ander insectenleven zijn volop aanwezig, wat het gebied tot een dynamisch ecosysteem maakt dat voortdurend in ontwikkeling blijft.
10. Landgoederen en parken
In de eeuwenoude landgoederen en groene parken in Nationaal Park Hollandse Duinen zijn cultuurgeschiedenis en natuur met elkaar verweven. In en rond Den Haag en Wassenaar liggen plekken waar statige lanen, oude bosstructuren en zorgvuldig ontworpen tuinen nog altijd de sfeer bepalen van vroegere buitenplaatsen.
Blikvanger in Landgoed Clingendael is de Japanse tuin, terwijl Landgoed Ockenburgh juist een meer open karakter heeft waar bos en duinlandschap in elkaar overlopen.
Ook Park Vreugd en Rust en het nabijgelegen Huize de Paauw laten zien hoe historische buitenplaatsen zijn opgenomen in stedelijke gebied, zonder hun groene karakter te verliezen.
Verder richting Voorschoten ligt Landgoed Duivenvoorde, een van de oudste kastelen van Zuid Holland, met een park waarin de opbouw van het landschap nog duidelijk verwijst naar vroegere eeuwen. Buitenplaats Berbice voegt daar een intiemere sfeer aan toe, waar kleine tuinen en historische gebouwen dicht op elkaar liggen.
Ten noorden van Den Haag vormt Landgoed De Horsten een bijzonder geheel van bossen, lanen en waterpartijen, dat bekend staat om zijn afwisseling en royale opzet.
Verder langs de kust verschuift het landschap naar meer open duin en de bollenstreek. In Noordwijk ligt Landgoed Nieuw Leeuwenhorst, waar bosrijke gedeelten overgaan in weidse natuur, en richting Lisse vormt het terrein van Landgoed Keukenhof een groene basis achter de bekendere bloementuinen met dezelfde naam.
Persoonlijke tip!
Je slaapt in een sfeervolle kamer in een oude bollenschuur in Hillegom met in het voorjaar uitzicht op de bloemenvelden. Op fietsafstand van de Keukenhof en AWD.
Nieuwsgierig naar de andere nationale parken in Nederland? We hebben ze allemaal voor je op een rij gezet!
