Ga naar content

Wandelen in Friesland

Heerlijk uitwaaien en het zonnetje op je bol? Ga eens wandelen in de provincie Friesland! Deze noordelijke provincie heeft veel variatie te bieden. In de eerste plaats natuurlijk water, maar ook weilanden vol vogels, kleurrijke bossen, moeras- en veengebieden en het waddengebied. 

Friesland kent een goed wandelknooppuntennetwerk. Heb je zin om zelf je route te creëren, dan heb je de keuze uit maar liefst 3.600 km aan wandelpaden. Maar er zijn ook veel bewegwijzerde routes te vinden. De echte wandelaar weet ook de (online) weg naar NS wandelingen, Trage Tochten en Groene Wissels, die volop keuze bieden voor wat langere wandelingen door Friesland. In onze tips voor wandelroutes nemen we er een aantal mee. 

Wandelroutes in Friesland

De diverse natuurgebieden, zoals de Alde Feanen, Fochteloërveen, het Drents-Friese Wold en NP Lauwersmeer nodigen uit om te voet te verkennen. Maar er is meer. In het zuiden van de provincie ligt bijvoorbeeld het Gaasterland, waar je verrassend veel bossen vindt om door te kuieren, zoals ze in het Fries zeggen. 

Hou je van water, dan hoef je in Friesland niet ver te zoeken, daarom tippen wij ook de mooiste wandelroutes langs het water en in het waddengebied, waar je naast gewoon wandelen ook kunt wadlopen. Tenslotte tippen we nog een aantal lange afstandswandelingen voor de échte wandelliefhebber. Keuze genoeg!

Accommodaties voor je wandelvakantie

1. Wandelen in het Gaasterland

Het Gaasterland, in het zuidwesten van de provincie, kent verrassend veel bos voor Friese begrippen. Het grootste bos is het Rijsterbos, waar je wandelingen kunt maken van 3 km (rode paaltjes) of 6 km (blauwe paaltjes), waarbij je ook langs een van de kliffen aan het IJsselmeer komt en de kitesurfers kunt bewonderen.

Bos Gaasterland
Deel op Pinterest

Een mooi gebied met water, vennen en poelen is het Wyldemerk. Via een wandelpad bereik je het eerste libellenreservaat van Europa, waar je in het late voorjaar en de zomer maar liefst veertig soorten kunt tegenkomen. Heb je zin om dit gebied te combineren met bos, start dan de wandelroute 'Kroegjesroute Bos, dorp en Wyldemerk' (12 km) vanaf de parkeerplaats bij het Rijsterbos.

Wandelen met kinderen in Friesland? Ga dan naar Bos Elfbergen, waar je twee routes vindt, het Dassenpad (voor de allerkleinsten) en het Bosbeestenpad, waar de kids op zoek kunnen gaan naar dieren van hout. Beide beschrijvingen van de routes kun je afhalen in het bezoekerscentrum in Oudemirdum. 

2. Wandelen in het Drents-Friese Wold

Op de grens met de provincie Drenthe ligt een van de grootste natuurgebieden van ons land; het Drents-Friese Wold. Een zeer divers gebied met bossen, heide, stuifzand, vennen en beekdalen.

Dé blikvanger aan de Friese kant is de Bosbergtoren. Beklim deze voor een geweldig uitzicht over de bossen. Eventueel kun je abseilend naar beneden, of neem gewoon de trap... Tijdens de blauwe wandelroute (5,6 km), die start in Appelscha, kom je langs deze toren en kun je onderweg veel vogels horen en spotten. 

Bosbergtoren Appelscha
Deel op Pinterest

In Elsloo start de heerlijk lange wandeling Trage Tocht Aekingerzand (15 km). Struin langs stuifzandvlaktes en wie weet kom je nog een schaapskudde tegen! In het moerasgebiedje Aekingerbroek vind je de bron van de Vledder Aa, vervolgens wandel je door een stuk bos en eindig je bij het prachtige Canadameer, waar nieuwe natuur wordt ontwikkeld. 

Heide Drents-Friese Wold
Deel op Pinterest

Kleinschalig overnachten

3. Wandelen in de Alde Feanen

Hou je van vogels spotten? Loop dan een wandelroute in de Alde Feanen, een nationaal park met laagveenmoeras. In het voorjaar broedt hier zelfs een paartje zeearenden, maar je kunt ook zomaar de roerdomp of baardmannetjes spotten in het riet. In het dorpje Earnewâld starten de meeste wandelroutes.

Alde Feanen
Deel op Pinterest

Verken ook eens het minder bekende gebiedje De Deelen, net ten zuiden van de Alde Feanen. In Tjalleberd start een route van 3 km (rode paaltjes) tussen het water door, via drijvende vlonders en bruggetjes. Loop je vanaf de parkeerplaats aan de Hooivaartsweg een stuk over de dijk, dan vind je een mooie uitzichttoren met geweldig zicht alle kanten op over het water.

4. Wandelen in het Fochteloërveen

Ook het Fochteloërveen is een walhalla voor de vogelspotter. Het hoogveengebied staat bekend om broedende kraanvogels, maar je kunt hier nog meer soorten vinden als het paapje, de slangenarend en de blauwe kiekendief. Wandel naar uitkijktoren De Zeven voor een weidse blik over het veen. 

Viervleklibel in Fochteloërveen
Deel op Pinterest

Tijdens de Wollegraswandeling (1,5 km) krijg je ook een goede indruk van het gebied en kom je misschien nog wel een ringslang, adder of gladde slang tegen. Het gebied is ook rijk aan libellen, vlinders (zoals het veenhooibeestje) en orchideeën (zoals de zeldzame harlekijn). 

5. Wandelen bij Bakkeveen

Bij Bakkeveen, in de buurt van Drachten, kun je ook heerlijk wandelen. Zelf heb ik goede herinneringen aan dit gebied, omdat ik er als kind meerdere keren op kamp ben geweest met onze zwemclub. Eindeloos waren we buiten op de zandverstuiving van de Bakkefeansterdunen, in de bossen en op de heide. 

Bakkeveensterduinen
Deel op Pinterest

In natuurgebied 't Mandefjild vind je voor elk wat wils, met vier routes variërend tussen de 1,2 en 8,2 km. Je komt regelmatig plekken tegen die herinneren aan het verleden, zoals een holle weg, die vroeger als verbindingsweg diende tussen Friesland en Drenthe. Ook vind je hier zogeheten 'pingoruïnes', dit zijn heuvels in het landschap waar zich lang geleden ijs onder bevond. Vanaf uitkijkpunt Belvedere krijg je een goede indruk van het gebied. 

6. Wandelen langs Friese Meren

Bij Friesland denk je meteen aan water en de provincie kent dan ook volop meren, waar vooral veel op gevaren wordt. Maar ook te voet is het leuk om de Friese Meren te verkennen, in combinatie met leuke dorpjes en enkele van de Elf Steden. 

Een verborgen pareltje is het Nannewiid bij Oudehaske, waar je helemaal rondom kunt lopen (13,5 km). Spot vogels in de rietkragen en vanaf het uitzichtplateau, relax op het strandje aan het water en bewonder de poldermolen De Hersteller. 

Sloten Friesland
Deel op Pinterest

Tijdens de Groene Wissel Sneek 1 (19 km) wandel je door het prachtige centrum van Sneek met de bekende waterpoort, om je route te vervolgen langs het Sneekermeer over de autovrije Griene Dyk. Je komt langs een aantal gebieden waar nieuwe natuur wordt ontwikkeld, door dorpjes Gauw en Goënga en tenslotte door het stadsbos.

Ook de plaatsjes Sloten, Balk en Woudsend zijn de moeite waard om te bezoeken, met oude grachtjes en leuk te combineren met het Slotermeer. Kies bijvoorbeeld voor de Groene Wissel Sloten (11 km).

7. Wandelen in Oranjewoud

Combineer natuur, cultuur en geschiedenis op het mooiste landgoed van Friesland; Oranjewoud, ten oosten van Heerenveen. Vanaf museum Belvédère start een wandelroute van 12,5 km over statige lanen, door natuur en langs de uitkijktoren. 

Oranjewoud
© Naturescanner Cindy
Deel op Pinterest

Liever wat korter wandelen en alles leren over bomen? Dan is de route Boom tot bos Oranjewoud (3,6 km) een aanrader.

8. Wandelen in NP Lauwersmeer

Op de grens met de provincie Groningen ligt het Nationaal Park Lauwersmeer. Aan de Friese kant kunt je een avontuurlijke wandelroute lopen (16,4 km), die start bij TOP Dokkumer Nieuwe Zijlen, waar je een historische sluis en zeekering vindt. 

Aan de rand van het nationaal park ligt het Diepsterbos met Uitkijktoren de Reiddomp. Je kijkt over de boomkruinen van het bos, maar ook over rietlanden en in de verte zie je zelfs het Friese Waddeneiland Schiermonnikoog liggen. Je spot hier aalscholvers, ganzen, eenden en zwanen, dus neem zeker je verrekijker mee. En misschien vliegt er nog een zeearend over.

Konikpaarden Lauwersmeer
Deel op Pinterest

In de Kollumerwaard en Pompsterplaat lopen grote grazers, zoals konikpaarden en Schotse hooglanders. Tijdens de Trage Tocht Kollumeroord (12 km) heb je grote kans om ze tegen te komen. 

Wandel langs het Dokkumerdiep, waar je misschien ook nog rietvogels spot, zoals de bruine kiekendief. Of misschien valt het kenmerkende geluid van de roerdomp je wel op. Ook tijdens deze route loop je door het Diepsterbos en het Zomerhuisbos, dat er vlakbij ligt. 

9. Wandelen in het Friese waddengebied

De Waddendijk aan de noordkant van de provincie Friesland leent zich uitstekend om heerlijk uit te waaien. Maar ook wadlopen is iets wat hier goed kan, bijvoorbeeld vanuit Paesens-Moddergat. Of maak de oversteek over het wad vanuit Holwerd naar Ameland, een behoorlijk grote uitdaging!

Wadlopen Friesland
© Lucas Kemper
Deel op Pinterest

Vier van de vijf Waddeneilanden horen bij Friesland, stuk voor stuk zijn ze prachtig om te voet te verkennen. Kijk op onze algemene pagina over de Waddeneilanden voor mooie routes per eiland, zoals wandelen op Terschelling

Lange afstandswandelingen Friesland

Heb je zin in een meerdaagse wandeling in Friesland? Dan heb je ook ruim de keus! Wist je dat je de Elfstedentocht ook wandelend kan afleggen? Tijdens het Elfstedenpad (ruim 280 km) kom je door alle elf steden en ontdek je te voet het gevarieerde landschap van Friesland. 

Tijdens het Friese Woudenpad (147 km) kom je vanuit het Groningse Lauwersoog door natuurgebieden als het NP Lauwersmeer, Friese Wouden, Drents-Friese Wold en het Overijsselse Weerribben-Wieden, om te eindigen in Steenwijk. Komt de route je bekend voor? Dat kan kloppen, mijn favoriete bekende wandelaar Arnout Hauben liep deze tijdens zijn programma Dwars door de Lage Landen.

Door het zuidoosten van Friesland loopt het Koningspad XL (160 km), of loop de 100 km van Appelscha door het midden van de provincie. Toe aan spiritualiteit? Loop dan een van de vier pelgrimspaden. 

Tenslotte loopt het nieuwe Stellingenpad door zowel Friesland als Drenthe en Overijssel, die geen eigen markering heeft, maar wandelknooppunten volgt. Je loopt door de Stellingwerven, een gebied in Oost-Friesland dat totaal anders aanvoelt.

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met Visit Friesland. Wil je ideeën opdoen voor het voorjaar? Bekijk dan de pagina Lente in Friesland voor toffe buitenspeel-tips! 

Veelgestelde vragen

Onontdekte plekjes en leuke aanbiedingen voor overnachtingen en vakanties in de natuur!